برخي سوال ميكنند در گزارش هيات تحقيق و تفحص مجلس شوراي اسلامي درباره مسائل فرهنگي در دوره اصلاحات از چه روشي سود جسته شده است؟
اگر نگوييم كه وراي كنشها و رفتار هر فرد و گروهي بايد مجموعهاي از معاني نهفته باشد، اما در هر حال هر كنشي ناظر به عوالمي و سبكي خاص است. اگر در لابهلاي سطور گزارش اندكي غور و بررسي كنيم درمييابيم كه به احتمال قوي از سبك و روش اكسپرسيونيسم * بهره گرفته شده است.
اكسپرسيونيسم را بيان عواطف يا حالات دروني با دست زدن به بزرگنمايي واقعيت تعريف كردهاند. در نقاشي هنرمندي را اكسپرسيونيست ميخوانند كه از اصول تعادل طرح و مفاهيم سنتي زيبايي پيروي نميكند. از اين رو اغراق در صور طبيعي و توجه به امكانات بياني خط، شكل و رنگ مشخصه كار چنين هنرمندي است كه البته آشفتگي در معنا را نيز همراه دارد.
وان گوگ از پيشگامان اكسپرسيونيسم است كه آگاهانه به اغراق و تغيير در صور طبيعي پرداخت تا <شور دهشتناك> آدميرا بيان كند. پل گوگن نيز شكلها را ساده و دوبعدي كرد و در رنگگزيني از هرگونه همانندي با واقعيت سر باز زد. او القا را جانشين روايت كرد. كارهاي گوگن نوعي خيالپردازي غريب و ناآشنا را باز ميتاباند.
اكسپرسيونيستهاي آلماني در بيقيدي سرآمد ديگران بودند. آنها شكلهاي اغراقآميز و رنگهاي تند را به كار گرفتند تا حس طغيان خود را عليه نظم موجود در هنر و جامعه آشكار سازند.
حال حكايت همان اغراقها، خيالپردازيها، عواطف و... است؛ و استفاده از روشي كه چندان باور به واقعيتها ندارد و به علاوه دست به انكار آنها هم ميزند. عملكرد فرهنگي اصلاحات يكسر مخدوش اعلام شده و خط بطلاني ممتد بر تمام دستاوردهاي فرهنگي دوره مذكور كشيده شده است. نشانهاي از عدالت، انصاف و حقيقت در گزارش ديده نميشود و بيمهابا اتهاماتي به اهل فضل و فرهنگ، هنرمندان و فرهيختگان وارد شده است و الخ...بر اساس آنچه گذشت شايد سهلتر باشد كه بگوييم روشي كه براي تحقيق و تفحص از وضعيت فرهنگي در 8 سال دوره اصلاحات بهرهگيري شده است اكسپرسيونيسم ايراني است.
* تعاريف و توضيحات برگرفته شده از دايرهالمعارف هنر، رويين پاكباز، تهران، انتشارات فرهنگ معاصر، چاپ اول، سال 1378 و هنر مدرن، نوربرت لينتن، ترجمه علي رامين، تهران، نشر ني، چاپ اول، سال 1382، است.