تلويزيون امسال نيز همچون سال هاي گذشته برنامه هاي مختلفي را به مناسبت ايام محرم تدارك ديده است. برنامه هاي مناسبتي تلويزيون به خصوص سريال هاي مختلف چندي است كه به ويژه در ايام ماه مبارك رمضان و ماه محرم مردم را پاي تلويزيون نگه مي دارد و سبب شده است كه رقابت جدي هم بين توليدكنندگان و تهيه كنندگان سيما درگيرد. اما در اين ميان شبكه دوم سيما گوي رقابت را از سايرين ربوده است و برنامه هاي متنوع و گوناگوني را براي اين ايام آماده پخش كرده است.
مجموعه 12 قسمتي "پريدخت" يكي از شاخص ترين اين برنامه هاست كه توسط سامان مقدم، كه پيش از اين او را در سينما ديده بويدم كارگرداني شده است. اين کارگردان 39 ساله که اولين بار در سال 72 به عنوان دستيار مسعود کيميايي در فيلم ردپاي گرگ وارد سينما شد، توانست با ساخت 5فيلم، نام خود را ميان کارگردان هاي خوب سينما ثبت کند.
«کافه ستاره»، «مکس»، «پارتي»، «سياوش» و «صد سال به اين سال ها» فيلم هايي بوده که او کارگرداني کرده است. سامان مقدم 3فيلمنامه هم نوشته است: «صد سال به اين سال ها»، «پارتي» و «سياوش». او همچنين دستيار كارگرداني فيلم هاي «سلطان»، «ضيافت»، «مرد آفتابي»، «تحفه هند» و «جيب برها به بهشت نمي روند» را بر عهده داشته است.
"پريدخت" اما قصه اي تاريخي دارد كه ستاره هاي زيادي را دور هم جمع كرده است. لیلا حاتمی، علی مصفا، داریوش ارجمند و کامبیز دیرباز از جمله بازیگران سریال جدید سامان مقدم هستند. سامان مقدم پيش از اين يک سريال مناسبتي ساخته بود به نام همراز که اولين تجربه کار مشترک با عباسي زاده هم محسوب مي شود.
این سریال به داستان زندگی دختری به نام پریدخت که دختر حاج میرزا یکی از سرشناسان مؤمن شهر است، میپردازد.
اولین بار او را در سال 1314 میبینیم که در دوراهی انتخاب دو خواستگار است. همزمان با کش و قوسهای زندگی شخصی او، تحولات اجتماعی آن روزها یعنی سالهای بین فاجعه مسجد گوهرشاد و کشف حجاب در مقطع اول این سریال به تصویر کشیده میشود.
در این سریال زندگی پریدخت در سه مقطع تاریخی نشان داده میشود: سال 1314 که اولین مقطع زندگی اوست. بعد پریدخت را در سال 1320 میبینیم، زمانی که رضاشاه تبعید میشود و محمدرضا جای او را میگیرد و بعد زندگی پریدخت را 14 سال بعد یعنی دوران بعد از کودتای 28 مرداد در سال 1334 پی میگیریم.
مقدم در گفتگو با سايت شبكه دوم سيما درباره موفقيت احتمالي سريال گفته است: «تلویزیون را خیلی نمیشناسم و اینکه این سریال در قیاس با بقیه سریالها چه جایگاهی پیدا میکند را نمیتوانم حدس بزنم، اما میتوانم درباره قصه نظر بدهم. طرح اولیه کار حدود 8 سال پیش توسط رامین عباسیزاده مطرح شد و پیشنهاد همکاری داد که روزی روی آن کار کنیم. طرح فوق العادهای بود و یادم هست از همان روز اول میدانستم که روزی حتماً این سریال را میسازم و به دلیل تجربهای که با عباسیزاده در سریال «همراز» داشتم، دوست داشتم این اتفاق بیفتد. پریدخت یک قرار قدیمی بین ما بود که با شرایط کمی پیچیده عملی شد.»
او البته هنوز نگاه سينمايي اش را حفظ كرده است: «قصه قابلیت تبدیل شدن به یک فیلم سینمایی بسیار جذاب را دارد، اما در حال حاضر با شرایط موجود امکان ساخت یک نسخه سینمایی وجود ندارد، اما فکر میکنم این قصه میتوانست یک فیلم سینمایی جذاب شود.»
اما بازيگران اين سريال از نقاط مثبت سريال است. لیلا حاتمی که اولین بار در نقش کودکی کمال الملک به کارگردانی پدرش ظاهر شد، سال 70 در فیلم «دلشدگان» علی حاتمی بازی کرد و بعدها توانست با حضور در فیلمهای زیادی جایزههای معتبری هم به دست آورد. حضور قدرتمندی که نشان داد او صرفاً به دلیل نام پدرش و محبوبیت او وارد سینما نشده است. حضور او در فیلم «لیلا» ساخته داریوش مهرجویی، ورود جدی او به عرصه سینمای حرفهای بود که مقدمهای شد تا بعدها به عنوان یک ستاره سینمایی شناخته شود. حضور او و علی مصفا در سریال «کیف انگلیسی» را هم میتوان از نقاط اوج کاری این زوج هنرمند دانست. فیلمهای «میکس»، «ارتفاع پست»، «حکم» و «سیمای زنی در دوردست» از جمله فیلمهای حاتمی محسوب میشود. و حالا بار ديگر پس از موفقيت كيف انگليسي با هم جلوي دوربين مي روند.
«آئینها و روایتها» يكي ديگر از برنامه هاي شبكه دوم سيماست كه مي تواند جذابيت هاي فراواني را براي بينندگانش به همراه داشته باشد. این برنامه کاری از گروه اجتماعی شبکه دو است که در 13 قسمت به بحث و گفتگو با 13 کارگردان میپردازد. بحث و بررسی آیینهای عاشورایی در سینمای ایران از جمله مهمترین مباحث مطرح در این برنامه است.
علیرضا قاسم خان، از تهیه کنندگان خوش ذوق سيماست كه تهيه كنندگي و طراحي اين برنامه را به عهده دارد و احمد آسوده هم کارگردان این برنامه است.. علیرضا رئیسیان، درود عطاپور و احمد طالبینژاد از جمله کارگردانانی هستند که میهمان این برنامه خواهند بود.
« رنگ حركت» ديگر برنامه اي است كه در 20 قسمت 10 دقیقهای به معرفی فرهنگ عاشورایی میپردازد. شناخت فرهنگ اصیل عاشورایی و جنبش مردمی در سراسر کشور از جمله مباحث اصلی این برنامه است. این برنامه شامل گزارشهای مردمی و گفتگو با کارشناسان میباشد. تهیهکننده و کارگردان این برنامه داوود تقدیری و نویسنده آن صادق شبستری است.
«5 دقيقه تا مرز» كاري از گروه معارف شبكه دوسيما و عنوان تلهتأتری نمایشی است که در 7 قسمت 40 دقیقهای پخش خواهد شد. موضوع این مجموعه پيرامون منزلگاهي در مرز ایران و عراق است که شخصی به نام آصف در آن به پردهخوانی مشغول است. او که در سالهای دفاع مقدس در جبههها حضور داشته، هر بار با پرده خوانی که برای مسافران انجام میدهد آنها را با یکی از شخصیتهای عاشورا آشنا میسازد.
نویسنده این کار، سید علیرضا حسینی است و کارگردانی و تهیه کنندگی آن را به ترتیب سیدجواد هاشمی و مجید عباسی برعهده دارند. از هنرمنداني كه به ایفای نقش در اين مجموعه ميپردازند، ميتوان به امیر دژاکام، عزت ا... مهرآوران، سعید شیخ زاده، کاوه آهنگر و شیوا بلوریان و رامين ناصرنصير اشاره نمود.
این تله تأتر در ایام محرم از شبکه دوسیما پخش خواهد شد.
« مجموعه بازسازي شده ثقةالاسلام تبريزي » كاري از گروه تاريخ و مناسبتهاي اين شبكه است كه درخصوص شهیدمیرزاعلی ثقةالاسلام تبریزی بحث میکند. وي كه از رهبران جمهوری مشروطهخواهی ایران بود طی فتوای جهاد در سال 1330 در شهر تبریز توسط روسها در ظهر عاشورا به دار آویخته شد . این مجموعه در سالهای 76-77 به كارگرداني حجت قاسم زاده اصل برای شبکه دو سیما تهیه شده بود و سال 79 از شبکه دو سیما پخش شد. این مجموعه در 12 قسمت 25 دقیقهای در ایام محرم از شبکه دو سیما پخش خواهد شد. تهیهکننده کار مسعود جلالی پور است و تدوین آن را علی ملکپور عهدهدار است.
شبكه دو يك فيلم سينمايي را هم براي ايام محرم آماده پخش كرده است. فیلم سینمایی «هفتاد و سومین تن» نیز یکی دیگر از برنامههای ویژه محرم میباشد که کارگردانی و تهیه کنندگی آن را به ترتیب مسعود رسام و ایرج محمدی بر عهده دارند.
موضوع این فیلم درخصوص روزنامهنگاری به نام حسینی است که از طرف مدیر مسئول روزنامه به خاطر افشای دزدی یک کار ساختمانی توبیخ میشود. مدیر مسئول روزنامه به خاطر سهامدار بودن در آن پروژه ساختمانی، حسینی را تهدید میکند که باید مطابق خواستههای او مطلب بنویسد. از طرفی به دلیل آنکه حسینی بازیگر تأتری است که در آن نقش هفتادوسومین یار امام حسین(ع) را ایفا میکند به دلیل درد اثنی عشر به بیمارستان منتقل میشود. در آنجا با وقوع اتفاقاتی به این نتیجه میرسد که با عدم چاپ گزارش پروژه ساختمانی حقی را پایمال کرده است.
اما شبكه اول سيما هم سريال «خونمردگي» به كارگرداني جواد مزدآبادي را آماده پخش دارد. اين سريال در 13 قسمت 50 دقيقه اي توليد مي شود و بازيگر نقش اولش پولاد کيميايي است تا فرزند کارگردان پرحاشيه سينماي ايران مسعود کيميايي براي اولين بار جلوي دوربين تلويزيون حاضر شده باشد. بازيگران ديگر کار هم ليلا اوتادي ، سياوش طهمورث ، عبدالرضا اکبري ، حبيب دهقان نسب ، شهرام عبدلي ، سولماز غني ، پوراندخت مهيمن ، مهدي فقيه ، حشمت آرميده ، فريده دريامج ، سيروس ميمنت ، سالومه شاهرخي و... هستند. داستان سريال با توجه به زمان پخش آن در ماه محرم اتفاق مي افتد و براي همين سعيد نعمت الله به عنوان فيلمنامه نويس تلاش کرده مفاهيمي چون امر به معروف و نهي از منکر، ايثار، فداکاري و موضوعات مرتبط ديگر را در قصه اش بگنجاند.
به همبن دليل «خونمردگي» به جريان خونخواهي يک برادر مي پردازد. اسم شخصيت اصلي قصه که پولاد کيميايي نقشش را بازي مي کند، رسول است. او ورزشکار جهاني است که براي مسابقات قهرماني به خارج از کشور رفته، ولي چون حريفش اسرائيلي از کار درمي آيد، از اين مسابقه انصراف مي دهد و به ايران برمي گردد. اما هنوز خستگي سفر از تنش درنرفته که به او خبر مي دهند برادرش به طرز مشکوکي به قتل رسيده است. او درصدد برمي آيد به راز قتل برادرش پي ببرد و حساب قاتل را کف دستش بگذارد که در اين راه با حوادث ريز و درشت زيادي برخورد مي کند. در پيگيري اين حادثه ، با زني به نام فرشته آشنا و در ادامه ، مجبور به انجام کارهايي مي شود که خيلي باب ميلش نيست.
نقش فرشته را ليلا اوتادي بازي مي کند. رسول ، نامزدي به اسم فائزه هم دارد که نقشش را سولماز غني بازي مي کند. حشمت آرميده و فريده دريامج نقش پدر و مادرش را بازي مي کنند و شهرام عبدلي هم برادرش طاهاست.
نقش مادر رسول و خواهرش مريم را پوراندخت مهيمن و شهره سلطاني ايفاء مي کنند. سياوش طهمورث را در نقش «فروتن» (مربي رسول) مي بينيم و حبيب دهقان نسب را که در اين سريال ، سردسته باند خلافکارهاست ، با اسم شاهرخ خواهيد شناخت.
عبدالرضا اکبري هم در نقش سرگرد اعتماد ظاهر مي شود. مهدي فقيه نقش بابا الفت ، خادم هيات ورزشکاران را بازي مي کند که رسول در ايام محرم در آنجا عزاداري مي کند. سيروس ميمنت ، داماد خانواده رسول است و سالومه شاهرخي (الهام) همسر برادرش رحيم است که قتل مشکوکش ، موتور قصه را راه مي اندازد.
لوکيشن هاي اصلي «خونمردگي» در تهران و استان هاي شمالي کشور است و گروه توليد در حال حاضر مشغول تصويربرداري سکانس هاي ابتدايي قسمت اول در فرودگاه امام خميني (ره) هستند. تدوين همزمان اين اثر به دست خشايار موحديان انجام مي شود تا کار هر چه زودتر براي پخش در ماه محرم آماده شود. عليرضا افخمي هم به عنوان ناظر کيفي با اين مجموعه همکاري مي کند.
درهرحال مجموعه هاي تلويزيوني كه به مناسبت هاي مختلف پخش مي شوند ديگر تبديل به يكي از سنت هاي صدا و سيما شده است و حضور كارگردان هاي مهم و توانا در اين حوزه نشان مي دهد كه تلويزيون در اين زمينه سرمايه گذاري كرده است. اما نبايد از ياد برد كه مخاطبين اين سريال ها در ايام ماه رمضان فرصت بيشتري دارند تا پاي تلويزيون بنشينند و محدوديت كمتري دارند اما به عقيده بسياري از فيلمسازاني كه فيلم هايشان در ماه محرم روي آنتن مي رود دچار محدوديت زماني هستند و بايد كارشان را در 12و13 قسمت به انتها ببرند. اما تجربه ثابت كرده است كه تعداد اندك قسمت هاي يك مجموعه مناسبتي نشان هرچند ممكن است دشواري هايي به همراه داشته باشد اما خودش بالقوه مي تواند سبب جذابيت هايي شود. به ياد بياوريد سريال شب دهم را كه در 10 قسمت همه را ميخكوب كرده بود و هنوز هم خاطره آن در ذهن مخاطبينش به ياد مانده است.

